Met veertig jaar op de teller geldt opbergsysteem Vision van ontwerpers Karel Boonzaaijer en Pierre Mazairac als Dutch Design-erfgoed. Maar hoe blijft een oud ontwerp actueel én in productie?

Tekst: Joline van den Oever. Publicatie: Volkskrant Magazine, 7 juni 2025.

Hij is terug, lees ik in een persbericht. Opbergsysteem Vision uit 1985 bestaat al langer dan ik, geboren in 1988. De veertigjarige modulaire kast heeft dankzij zijn minimalistische uiterlijk de tand des tijds weten te doorstaan. Onder de vleugels van het Winterswijkse meubelmerk Arco is Vision op de meubelbeurs van Milaan vorige maand opnieuw geïntroduceerd.

Het kastsysteem ken ik nog uit het assortiment van het eveneens Nederlandse meubelmerk Pastoe, waar het al een tijdje rommelde en dat na een faillissement vorig jaar is overgenomen door meubelbedrijven Moooi en RSGA Design. Betekent dit dat een ontwerp na zo’n gebeurtenis vrijkomt ter overname?, vraag ik me af. Hoe werkt dit?

‘Het auteursrecht ligt altijd bij de ontwerper, tenzij fabrikant en ontwerper daar andere afspraken over hebben gemaakt’, legt Floor van Ast uit, die met broer Jorre als vierde generatie leiding geeft aan familiebedrijf en meubelmerk Arco. ‘Ontwerpers Karel Boonzaaijer en Pierre Mazairac trokken hun licentie twee jaar geleden in, al voor het faillissement van Pastoe, en klopten vorig jaar bij ons aan. Wij dachten gelijk: ja! Wij hebben al langer een relatie met Boonzaaijer, die in het verleden producten voor Arco heeft ontworpen onder leiding van mijn vader Wim van Ast.’

Geen traditionele kast

Grappig genoeg zeiden Boonzaaijer en Mazairac 42 jaar geleden in eerste instantie luid ‘nee!’ tegen meubelfabrikant Pastoe, die hun vroeg een kast voor het merk te ontwerpen. ‘In Europa waren kasten voor rijke mensen, in die tijd waren het echt nog pronkstukken’, legt Boonzaaijer uit. ‘Liever maakten wij een meubel dat kon versmelten met de omgeving. We zochten iets nieuws. We droomden van iets dat er nog niet was, maar wel bestaansrecht moest krijgen.’

Als metafoor voor de vorm van de kast, met zijn volledig verzonken deuren en 45 graden in verstek gezaagde hoeken, gebruikt Boonzaaijer suikerklontjes: ‘Die hebben geen voor-, achter-, zij- of onderkant. Alles is gelijk.’ Om het meubel zo anoniem mogelijk te maken, wilden Boonzaaijer en Mazairac geen handgrepen. ‘Dat kan niet’, zei iedereen. ‘Er moet een knop op zitten of een touwtje aan.’ Maar de ontwerpers wilden geen traditionele kast maken. ‘In die tijd was er een klassieke auto, de Panhard, met een dashboardkastje dat opende met een klikkertje waarop je moest duwen. Wij waren de eersten die dit kliksysteem toepasten in een meubel. Nu zie je bij keukendeurtjes en moderne kasten haast niet anders’, vertelt Boonzaaijer.

Allemansvriend

‘Het geraffineerde, minimalistische ontwerp heeft de tand des tijds doorstaan’, zegt Van Ast. ‘Als het heel uitgesproken is, is het niet voor iedereen. Dit is echt een allemansvriend, die van waarde blijft. Trends gaan voorbij, deze kast blijft.’ Aan het ontwerp is dan ook niets veranderd. De vernieuwing die is aangebracht, is onzichtbaar. ‘Inmiddels zijn er nieuwe technieken en producten op de markt waarmee we de binnenkant ‘schoon’ hebben kunnen maken. Bij andere kasten zie je de metalen verbindingstechniek die de bodem en de zijdes aan elkaar verbindt. Bij de Vision is die heel geraffineerd ‘blind’ weggewerkt. Iets wat heel simpel oogt, lijkt misschien makkelijk om te maken, maar het tegendeel is waar. Juist omdat het zo minimaal is moeten de details perfect zijn.’ Zo ook bij het installeren van het kastsysteem, dat pootjes kan hebben, maar er ook interessant uitziet als een zwevend landschap aan de muur.

‘Het is geen Ikea-kast die je zelf in elkaar moet zetten. De deurtjes moeten goed gesteld zijn als hij staat of hangt. Het is dan ook belangrijk dat een monteur op locatie de hele kast naloopt zodat de verfijnde lijnen die erin zitten kaarsrecht zijn.’

Bij de herintroductie van de Vision-kast is Arco goed ondersteund door Pastoes voormalige productontwerper en creative director Joost van der Vecht, die afgelopen decennium zijn ziel en zaligheid legde in het doorontwikkelen van de Vision-elementen, benadrukt Van Ast.

Enkel duurzaam hout

Boonzaaijer is erg blij met de slag die is geslagen in het gebruik van enkel duurzaam hout. ‘We gebruiken alleen gecertificeerd hout en zijn in Nederland, naast Castelijn, het enige meubelmerk met het STIP-certificaat. Geen enkel ander keurmerk eist wat STIP garandeert: een STIP-gecertificeerd bedrijf koopt uitsluitend verantwoord geproduceerd hout in en verkoopt dat dus ook. Zo stelt STIP al in de inkoopfase strenge eisen’, legt van Ast uit.

Van de enthousiaste reacties tijdens de herintroductie van Vision op de beurs in Milaan werd Boonzaaijer ‘helemaal verlegen’. Van Ast hoorde van verkopers dat er klanten zijn die al twee jaar wachten op de terugkeer van het kastensysteem. Het antwoord dat ik van Boonzaaijer krijg op de vraag waarom de keuze eigenlijk is gevallen op Arco als fabrikant, is niet rationeel: ‘In een oriënterend gesprek zag ik Jorre en Floor aan hun tafels voelen en eroverheen aaien. Dat is iets wat echte meubelmakers doen. Dat zit bij hen in het bloed. Toen wist ik het eigenlijk wel, dat ik met ze in zee wilde.’

Dat gevoelsmatige en familiaire hoor ik ook bij Van Ast terug: ‘We zeggen ook wel over de Vision: onze nieuwste baby, ons nieuwe gezinslid, is veertig jaar oud.’